Heart 2 Art

"Ο ΖΟΡΜΠΑΣ" ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΒΕΜΠΟ

Ο Νίκος Καζαντζάκης στην πραγματικότητα γνωρίστηκε με τον Γεώργιο Ζορμπά στο Άγιον όρος, όταν ο τελευταίος είχε πάει εκεί με την απόφαση να γίνει καλόγερος, μετά από κάποια έντονα γεγονότα που είχαν φέρει την δυστυχία στην ζωή του. Μια πολύ δυνατή φιλία αναπτύχθηκε μεταξύ τους, κι αργότερα βρίσκονται στην Μάνη όπου εκμεταλλεύονται τα ορυχεία της Πράστοβας. Ο Νίκος Καζαντζάκης εκεί εμπνεύστηκε και έγραψε το έργο “Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά”.

Ο Γεώργιος, γίνεται Αλέξης Ζορμπάς, μαζί με κάποιες άλλες αναγκαίες τροποποιήσεις για τις ανάγκες του βιβλίου. Το βιβλίο εκδόθηκε το 1946, είχε τεράστια απήχηση στον κόσμο, το 1947 επανεκδόθηκε στο Παρίσι, το 1954 βραβεύεται ως «Το Καλύτερο Βιβλίο της Χρονιάς», και το 1964 γίνεται ταινία με πρωταγωνιστές τους Άντονι Κουϊν και Άλαν Μπέιτς, σε σκηνοθεσία Μιχάλη Κακογιάννη. 

«Ο Βίος και η Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά», ζωντάνεψε ξανά στο Θέατρο ΒΕΜΠΟ, από τις Θεατρικές Επιχειρήσεις Τάγαρη, με μια πολύ εντυπωσιακή παραγωγή κι έναν πολυπληθή και καταξιωμένο θίασο.  Η πολύ ιδιαίτερη διασκευή είναι των 
Θανάση Παπαθανασίου και Μιχάλη Ρέππα , η γεμάτη “νεύρο” σκηνοθεσία, που δεν σε αφήνει στιγμή να βαρεθείς, του Σταμάτη Φασουλή, και η αυθεντική μουσική του Μίκυ Θεοδωράκη. Μια παράσταση που σε αφήνει με πλήθος συναισθημάτων, και σου δείχνει  ότι πρέπει να ζεις την κάθε στιγμή  χωρίς πολλές αναλύσεις, απλά να την χαίρεσαι.


Οι δύο ήρωες του έργου, ο Συγγραφέας και ο Ζορμπάς, για πρώτη φορά συναντιούνται  στο λιμάνι του Πειραιά περιμένοντας το πλοίο της γραμμής. Η συνάντησή τους, είναι επεισοδιακή, απρόσμενη, και καταλυτική για τον συγγραφέα, τον οποίο επέλεξε αποφασιστικά ο ίδιος ο Ζορμπάς ν’ακολουθήσει, και να “μπει στην δούλεψή του”, με το να γίνει επιστάτης στην επιχείρησή του Συγγραφέα στην Κρήτη. 

Σε μια Κρήτη του μεσοπολέμου, που έχει πληγεί όχι μόνο οικονομικά, αλλά και βαθιά ψυχικά από τον πόλεμο. Υποφέρει από φτώχεια, έλλειψη μόρφωσης, προκαταλήψεις, κι έναν πουριτανισμό για τις γυναίκες, που προέρχεται από θρησκόληπτες καταβολές του παρελθόντος.
Οι άντρες  εγκλωβισμένοι σ’ένα πρότυπο παλικαριάς, και  τραχιάς ανδρειοσύνης που ξεφεύγει από τα όρια, κι από την μια δημιουργεί ξεροκέφαλους, βάρβαρους,
μονοδιάστατους χαρακτήρες, κι από την άλλη εξυπηρετεί την ανάγκη του πολέμου για ήρωες, που φέρνουν την αισιοδοξία της δύναμης που νίκησε, στον ταλαιπωρημένο από τις κακουχίες κόσμο.

 Ο Γρηγόρης Βαλτινός ενσαρκώνει εξαιρετικά τον Αλέξη Ζορμπά, έναν απλό, δυναμικό και χειμαρρώδη άνθρωπο, με μεγάλη εμπειρία ζωής. Πεισματάρης και πολυμήχανος, κάνει πρόταση στον Συγγραφέα, να εκμεταλλευτούν το δάσος που βρίσκεται κάτω από το κοντινό τους μοναστήρι. Τον πείθει μάλιστα να λάβει μέρος στο κόλπο που έχει στήσει για να πείσει τους καλόγερους να τους παραχωρήσουν την γη, παριστάνοντας τον μουγκό που βρίσκει την μιλιά του από θαύμα! 

Φωτίζει έναν Ζορμπά που η δίψα του για ζωή, και η τάση του να μην υπολογίζει τίποτα προκειμένου να επιβιώσει, είναι απλά η άμυνα, και το προσωπείο ενός πολύ πληγωμένου ανθρώπου, που η ψυχή του έχει σημαδευτεί από δραματικά γεγονότα που προσπαθεί να ξεχάσει, όπως ο θάνατος του γιου του και της γυναίκας του. 
( Ο πραγματικός Ζορμπάς είχε αναγκαστεί να φύγει από την γενέτειρά του σαν παιδί, γιατί την οικογένειά του την κατέτρεχε Τούρκος, ενώ αργότερα  έχασε την γυναίκα του κι επτά παιδιά).
Μας δείχνει πως η άμυνα του Ζορμπά, καταρρίπτεται από την φιλία και την αγάπη του Συγγραφέα, κι αυτό φαίνεται στο ότι όταν πήρε τα χρήματα για να πάρει τα υλικά για την επιχείρησή τους στα Χανιά, παρόλο που τα ξόδεψε σε κραιπάλες, τελικά ξαναγύρισε κοντά στον συγγραφέα, αφού του τα ομολόγησε όλα σε γράμμα που του έστειλε.


Μην έχοντας ξαναδεί τον Γρηγόρη Βαλτινό σε τέτοιο ρόλο, ήταν πραγματικά μια αποκάλυψη για μένα. Κατορθώνει να αποβάλλει την φυσική του ευγένεια, στον βαθμό που χρειάζεται, ώστε να αποδώσει τον τραχύ,ακατέργαστο Ζορμπά, που ενώ δείχνει ένα μεγάλο παιδί, στην πραγματικότητα έχει την ωριμότητα και την σοφία ενός πατέρα. Αλλά και να κρατήσει όση χρειάζεται, ώστε ν’αναδείξει την πληγωμένη, ευαίσθητη γλυκιά πλευρά του ήρωα.
Εντυπωσιακός επάνω στην σκηνή, συγκινεί με τον χορό του, και θαυμάζεις πραγματικά, τις εκφράσεις του και τον τρόπο που κινείται στην σκηνή. Δίνει μαθήματα υποκριτικής, και δεν μπορείς να μην σεβαστείς αυτόν τον έμπειρο και ταλαντούχο ηθοποιό. Απλά εξαιρετικός χαίρεσαι να τον βλέπεις. Κι αν έμπαινα στην διαδικασία να τον συγκρίνω με τον Άντονι Κουΐν, θα έλεγα ότι ο Γρηγόρης Βαλτινός έκλεψε τις εντυπώσεις.

Τον Συγγραφέα Νίκο Καζαντζάκη ενσαρκώνει με μεγάλη επιτυχία ο Μέμος Μπεγνής. Η γλυκύτητα κι ηρεμία στο παίξιμό του, ταιριάζουν απόλυτα στον χαρακτήρα του Συγγραφέα. Αποδίδει εξαιρετικά την ευαισθησία του νεαρού Νίκου Καζαντζάκη, ο οποίος δεν μπορεί να δει πρακτικά την ζωή αλλά φιλοσοφικά, ψάχνοντας την αλήθεια μέσα από τις υπαρξιακές του αναζητήσεις. Γοητεύεται από τον ελεύθερο, κι έμπειρο Ζορμπά, γιατί συμπληρώνει τις αδυναμίες του, και του δίνει τις απαντήσεις που χρειάζεται, δείχνοντάς του την πρακτική πλευρά της ζωής.

Μας δείχνει τον μορφωμένο, ευγενικό Νίκο Καζαντζάκη, που όμως μπορεί να πληρώσει τις πονηριές του φίλου του Ζορμπά με το ίδιο νόμισμα, κανονίζοντας τον γάμο του Ζορμπά με την μαντάμ Ορντάνς, χωρίς εκείνος να το ξέρει.

Ευαίσθητος, καλλιεργημένος, ρομαντικός και προοδευτικός, πολύ διαφορετικός από τους άντρες της Κρήτης, ερωτεύεται και κάνει σχέση με την χήρα του χωριού, που πολλοί επιθυμούν αλλά δεν έχουν, και γι’αυτό τον λόγο γίνεται αντιπαθής. Όταν ανακαλύπτουν την σχέση του με την χήρα, ο Ζορμπάς είναι αυτός που θα τον προστατέψει, και θα τον γλυτώσει από την μανία εκδίκησής τους. 

Μας μεταδίδει πολύ πειστικά την έκπληξη και το σάστισμα του συγγραφέα, όταν έρχεται αντιμέτωπος με τις προκαταλήψεις του κόσμου, και τους άντρες του χωριού, που θέλουν να σκοτώσουν την χήρα, και την προσπάθειά του να την σώσει. Κάτι που δεν καταφέρνει, γιατί τελικά την σκοτώνουν, κάνοντας τον συγγραφέα να καταρρεύσει.

Μια μεστή ερμηνεία από τον Μέμο Μπεγνή, που ενσάρκωσε επάξια έναν συγγραφέα  εμβληματικό όπως ο Νίκος Καζαντζάκης. Μας συγκίνησε στην ερωτική σκηνή με την χήρα, όπου μας έδειξε την απελευθέρωση που έρχεται μέσα από το πάθος, και μας έκανε να γελάσουμε πολύ, όταν κανόνιζε τον γάμο με την μαντάμ Ορντάνς. Νιώθεις την ήρεμη δύναμή του βλέποντάς τον επάνω στην σκηνή. Σε αφήνει μ’ένα αίσθημα πληρότητας και γλυκύτητας.

Πολύ καλή η Ναταλία Δραγούμη ως χήρα του χωριού. Αποδίδει άριστα την δυναμική, ανεξάρτητη, αλλά και πολύ θυμωμένη γυναίκα, που γίνεται θύμα των καταπιεσμένων επιθυμιών γυναικών και αντρών του χωριού. 
Γυναίκες που την ζηλεύουν για την ομορφιά της και την δύναμή της, και ταυτόχρονα την θεωρούν απειλή για τους άντρες του χωριού, που κατά βάθος την ποθούν όλοι.

Ανιδιοτελής και τρυφερή βοηθάει τον Παυλή, τον έφηβο του χωριού να πραγματοποιήσει τ’όνειρό του να γίνει συγγραφέας. Αυτό όμως είναι η καταδίκη της, γιατί ο μικρός την ερωτεύεται κι αυτοκτονεί, συντετριμμένος από την άρνηση του έρωτά του από εκείνη. Θα την σκοτώσουν για να πάρουν εκδίκηση για τον θάνατό του.
Εξαιρετική στις σκηνές όπου εκφράζει πραγματικά πηγαία, τον ατίθασο και περήφανο χαρακτήρα της χήρας. Εντυπωσιακή στην σκηνή, θα έλεγες ο ρόλος της ταιριάζει απόλυτα.

Επίσης πολύ καλή η Ταμίλα Κουλίεβα, που αποδίδει όμορφα μια μαντάμ Ορτάνς κουρασμένη και διψασμένη γι’αγάπη. Μας έδωσε μια ανάλαφρη νότα με την τσαχπινιά της, το ταμπεραμέντο της, και την απίστευτα κωμική προφορά της.

Επιβλητικός ο  Νίκος Βερλέκης στο ρόλο του Μαυραντώνη, όπου εκφράζει τέλεια τον αρρενωπό και δυνατό πατριάρχη, που θα’λεγες σηκώνει όλο το βάρος των ευθυνών στους ώμους του.

Γλυκύτατος ο Ρένος Ρώτας απέδωσε πολύ καλά τον ρόλο του Παυλή , του νεαρού που έχει καλλιτεχνικές ανησυχίες, και δεν είναι αποδεκτός από τον πατέρα του, γιατί είναι πολύ διαφορετικός από το επιτρεπτό τύπο άντρα στην Κρήτη του Μεσοπολέμου.

Άφησα για το τέλος τον Τάκη Παπαματθαίου, που πραγματικά “κεντάει” στο ρόλο του Μιμιθού του τρελού του χωριού. Εντυπωσιακός με την εφευρετικότητά του, σε αφήνει άφωνο όταν  σε μια σκηνή “τρέχει η γλώσσα του ροδάνι”, και πραγματικά απορείς πως δεν την δάγκωσε. Απλά εκπληκτικός, αποδεικνύει άλλη μια φορά το τεράστιο ταλέντο του.


Τα υπέροχα κι ευρηματικά σκηνικά του Μανώλη Παντελιδάκη, όπως και τα ακριβέστατα κουστούμια της Ντένη Βλαχιώτη, αποδίδουν την ιδιαίτερη ατμόσφαιρα της Κρήτης, που όμοιά της δεν βρίσκεις εύκολα.

TIP: Ο κρητικός χορός των αντρών του χωριού, που σ’εντυπωσιάζει και σε συγκινεί ταυτόχρονα. Εξαιρετικοί όλοι οι ηθοποιοί που τους υποδύονται.
Όπως και η σκηνή όπου περιφέρουν το σώμα του πεθαμένου Παυλή, η οποία περιέχει στοιχεία αρχαίας τραγωδίας( η μόνη διαφορά είναι ότι στην αρχαία τραγωδία δεν εμφανίζουν το νεκρό σώμα, απλά το αναφέρουν).

Συγγραφέας: Νίκος Καζαντζάκης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Διασκευή: Θανάσης Παπαθανασίου και Μιχάλης Ρέππας
Σκηνοθεσία: Σταμάτης Φασουλής
Χορογραφίες: Δημήτρης Παπάζογλου
Σκηνικά: Μανόλης Παντελιδάκης
Κοστούμια: Ντένη Βαχλιώτη
Ενορχήστρωση: Αλέξιος Πρίφτης
Φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος
Φωτογραφίες: Γιώργος Καβαλλιεράκης
Artwork: Κάρολος Πορφύρης
Βοηθός Σκηνοθέτη: Παύλος Σαχπεκίδης
Επιμέλεια μακιγιάζ φωτογράφισης: Βίνα Ευστρατιάδου

Πρωταγωνιστούν:

Γρηγόρης Βαλτινός, Ταμίλα Κουλίεβα, Μέμος Μπεγνής, Ναταλία Δραγούμη, Ρένος Ρώτας, ο Τάκης Παπαματθαίου και ο Νίκος Βερλέκης

Παίζουν οι:

Γρηγόρης Σταμούλης, Στέλλα Γκίκα, Γιώργος Παράσχος, Άννα Μονογιού

Συμμετέχουν αλφαβητικά οι:

Κωνσταντίνος Γιουρνάς, Βασίλης Ζαϊφίδης, Βασίλης Λέμπερος, Αλεξία Μουστάκα, Αρετή Πασχάλη, Δέσποινα Πολυκανδρίτου, Μαριαλένα Ροζάκη, Αλέξανδρος Σιάτρας, Γιώργος Τσούρμας, Νικορέστης Χανιωτάκης, Χριστίνα Ψάλτη

Θέατρο Βέμπο
Διέυθυνση: Καρόλου 18 Αθήνα

Τηλέφωνο: 21 0522 1767 2105229519 

Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Τετάρτη στις 19:00 (λαϊκή απογευματινή), Πέμπτη στις 20:00, Παρασκευή στις 21:00, Σάββατο στις 18:00 και στις 21:00 και Κυριακή στις 17:30

Τιμές εισητηρίων: 15, 18, 20 και 25 ευρώ.

Μετά από περίπου 20 χρόνια στο χώρο της μόδας, και των ΜΜΕ, μέσα από δημιουργική και ποιοτική δουλειά, αποφάσισα να δημιουργήσω αυτό που μ'εκφράζει. Αφορά όλα όσα μας δίνουν ευχαρίστηση, χαρά, ελπίδα, κι όλα αυτά με το δικό μας ξεχωριστό στυλ. Ελπίζω να το απολαύσετε , και να ταξιδέψουμε μαζί στον όμορφο κόσμο του. θα χαρώ να έχω και τις δικές σας ιδέες και προτάσεις.

YOU MIGHT ALSO LIKE

RECENT POSTS

Close Menu